ONI Deneyimlerim (Erken Oyun İçin)

İlk olarak Oxygen Not Included bir yönetim ve geri dönüştürme oyunudur. Koloninizin ihtiyaçları doğrultusunda kaynaklarınızı kullanmalı ve koloninizi gün geçtikçe geliştirmelisiniz. Ek olarak Kopyalarınızın (ayrıca makine ve bitkilerinizin) neyi ne kadar tüketip, neyi ne kadar ürettiğini bilmeli ve buna göre kararlar almalısınız.

Tüm bu üretim ve tüketim bilgilerini takip edebilmek için elinizde çok güçlü bir araç var:
VERİ ve GRAFİKLER.

Sağ üstte bulunan Colony Report ve esc tuşuna basınca çıkan Colony Summary bölümlerinden koloninize ait sayısız veri ve grafiğe erişebilirsiniz. Özellikle Colony Report kısmı yeterince detay içeriyor: Her kopyanız için zamanını yüzdesel olarak neye harcadığını, yemek üretim tüketim miktarlarını, oksijen üretimini ve bu üretimi neyden sağladığınızı, enerji tüketimi ve bu tüketimi hangi makineden sağladığınızı gibi harika detayları bulabilirsiniz. İlk bakışta korkutucu duruyor ama bu raporları okumayı öğrenmelisiniz.

Ek olarak her bir makinenin özellikler kısmında bugün, geçen gün ve son beş gün boyunca çalışma verimine (zamanın kaçta kaçında çalışmış) erişebilirsiniz yandaki resimde gördüğünüz gibi.

Her bir dünya ayrı bir meydan okuma ve ayrı bir kolaylık sunuyor. Oyunun kendisi gerekli açıklamaları yapıp hayatta kalma ihtimalinizin ne olduğunu söylüyor zaten. Kendiniz de her bir dünyayı sandbox modu ile inceleyebilirsiniz.

Medium Boulders, Large Boulders ve Mixed Boulders seçmekten özellikle kaçındığım dünya özellikleri. Haritanın rastgele yerlerinde kocaman obsidyen engeli oluyor. Kazayım desen ayrı bir dert, etrafından dolanayım desen ayrı bir dert. Small Boulders o kadar rahatsızlık vermiyor bazen küçük bir meydan okuma olarak seçiyorum.

Aynı şekilde Large Glaciers de almaktan kaçındığım bir diğer özellik.

Volcanic Activity ve Magma Channels özellikleri de oyuna baya bir zorluk ve meydan okuma katıyor. Eğer yüksek sıcaklıklarla baş edebilirim diyorsanız deneyebilirsiniz ama oyunu yeterince öğrenene kadar tavsiye etmem açıkçası.

Ne kadar çok kopya alırsam işler o kadar hızlı hallolur düşüncesine sahipseniz kesinlikle bu düşünceyi bırakmanız gerekiyor. Evet, daha fazla kopya daha hızlı iş anlamına geliyor olabilir ama bu madalyonun sadece tek yüzü. Kopya sayınızın artması daha fazla oksijen ve yemek üretmek zorunda olduğunuz, yeni kopya için ekstra yatak, tuvalet ve yemek masası yapmanız gerektiği anlamına da geliyor. Bu yüzden (erken oyun için) kopya sayınızın (zorunda kalmadıkça) sekizi aşmamasını öneririm.

Her kopya bir pozitif bir de negatif traite sahiptir. Bu traitler oyunun gidişatını önemli ölçüde etkilemese de bazı traitler sizi çıldırtma noktasına getirebilirken bazıları da daha rahat bir oyun sağlayabiliyor. Kopyalarınızın hangi özelliklere sahip olduğunu kesinlikle öğrenmelisiniz, bazısı horlarken bazısının alerjisi oluyor bazısı ışıksız uyuyamıyor hepsi ayrı bir tip.

Starry Eyed
Eğer Spaced Out DLC'sinde oynuyorsanız astronot olacak kopyanız için vazgeçilmez trait. Uzayda moral sağlamak oldukça zor olabiliyor bu yüzden +10 moral işleri bir hayli kolaylaştırıyor.

Diver's Lungs
Kopyanın oksijen tüketimini 25g/s azaltıyor, denk geldikçe almaya çalışıyorum.

Iron Gut
Eğer erken oyunda sürekli Food Poisoning yüzünden kopyalarınız hastalanıyorsa Iron Gut baş ağrınızı önemli ölçüde azaltabilir.

Night Owl ve Early Bird
Her ikisi de oldukça güzel, kopyalarımı oyun ortasına doğru iki shifte ayırdığımdan dolayı gece çalışan kopyalar için night owl harika oluyor.

Skilled
Bunu denk getirmek oldukça zor oluyor ama kopyanın herhangi bir moral gereksinimi olmadan işe sahip olması aşırı iyi bir şey.

Anemic
O kadar yavaş ki kopyanın gün boyunca yaptığı tek iş bir yerlere gitmeye çalışmak oluyor.

Bottomless Stomach ve Mouth Breather
İlk üç kopya için istediğiniz kadar değiştirme hakkınız olduğundan bunları seçmenin mantıklı bir yanı yok. İlerleyen günlerde eğer diğer özellikleri koloniniz için tam uyumluysa alabilirsiniz öyle çok bir eksisi yok.

Flatulent
Basenizin gaz dengesini bozduğu yetmezmiş gibi sizin bin bir güçlükle yaptığınız klor odasına girip osurabilirler. Çıkarttıkları doğal gaz tarım alanlarına giderse bitkilerin yetişmesini baltalar. Bir kere yanlışlıkla aldım bir daha flatulent kopya almamaya tövbe ettim.

Slow Learner
-3 science özelliğinden dolayı kopyanın diğer yeteneklerde gelişimini de yavaşlatıyor. Tercih etmemeye çalışın.

Trypophobia ve Unconstructive
İlk üç kopya için asla ama asla bu özelliklere sahip birisini almayın. Erken oyunda kazı ve inşaat temel iş olduğundan gelişme hızınızı önemli ölçüde yavaşlatıyor. Eğer orta oyunda iseniz kopyanın ilgisine bağlı olarak seçebilirsiniz.

Tüm traitlerin ayrıntılı açıklamasına buradan erişebilirsiniz.[oxygennotincluded.fandom.com]

Her kopya bir ile üç arasında değişen ilgi alanlarına sahip oluyor. Eğer kopyaya sahip olduğu ilgi alanlarıyla alakalı meslek verirseniz kopya ekstra moral kazanıyor. Daha fazla ilgi alanına sahip kopyalar cazip görünse de ilgi alanlarında çok az yetenek puanına (genellikle +1 veya +2) sahip olduklarından bir veya iki ilgi alanına sahip kopya almayı tercih ediyorum.
Genellikle aldığım ilk üç kopya araştırmacı, tedarikçi ve inşaatçı oluyor resimde gördüğünüz gibi.
Dördüncü ve beşinci kopyalar için kazıcı ve tarımcı/hayvancı tercih ediyorum hangisi denk gelirse artık.

Öncelik sisteminin nasıl çalışacağını anlayıp düzgün kullanabilmek oyun zevkinizi katbekat artıracaktır kesinlikle.

Oyunda iki tür öncelik var, kopyaya özgü öncelikler (L tuşuna basınca açılan sayfa) ve genel öncelikler (P tuşuna basınca açılan ekran). Kopya ilk olarak yapılan işin türüne bağlı olarak işleri gruplara ayırır (kopyaya özgü) daha sonra bu grupların içindeki işleri genel önceliğe göre sıraya koyar.

Yandaki resimde gördüğünüz gibi tedarik işleri very high olarak ayarlandığından dolayı kopya tüm tedarik işleri bitmeden diğer işlere geçmiyor ve tedarik işlerini sıralamak için genel önceliği kullanıyor. Eğer en alttaki inşa işinin genel önceliği dokuz bile olsa kopya işleri aynı sırada yapmaya devam eder çünkü inşa işi very low olarak ayarlanmış.

Kopyalarımı seçerken her birisinin belirli iş türlerinde iyi olmasını sağladığımdan dolayı kopyaya özgü önceliklerimi genelde bu şekilde ayarlıyorum, böylece herkes yeteneğinin yüksek olduğu işleri yapıyor öncelikle.

Eğer kopyaya özgü öncelikleri düzgün ayarlarsanız genel öncelikler ile çok uğraşmanıza gerek kalmıyor. Ben sadece yemek, oksijen ve tuvalet üçlüsüne ait işlere sekiz önceliğini veriyorum. Böylece tedarikçim önce oksijeni sağlayan makine ile ilgilenip diğer ayak işlerine sonra geçiyor.

Oyuna başladığınız gibi yapmanız gereken ilk şey bir su kaynağının üstüne tulumba kurmak, tuvalet ve el yıkama yerleri inşa etmek. Muhtemelen bunu yapmak ilk gününüzün tamamını bitirecektir. Tuvaletten çıkan kopyaların el yıkama yerlerinden geçeceklerinden ve yeterli el yıkama yerinizin olduğundan emin olun kesinlikle.

Gördüğünüz gibi ilk günün sonunda tuvalet ve el yıkama yerlerini yaptığım için kopyaların temiz suyumun içine tuvaletlerini yapma endişesi taşımıyorum. Tuvaletlerin temizliğine de sekiz öncelik veriyorum ki tıkalı kalmasın. (15 kullanımda bir temizlenmesi gerekiyor.). Tuvalet ve el yıkama yerlerini bir oda içine koymayı da ihmal etmiyorum böylece kopyalarım +1 moralden faydalansın. Tuvaletini yapan kopyaların el yıkamadan çıkmalarını engellemek için de sağ kapıdan çıkışa izin vermiyorum herkes için, kapıya tıkladığınız zaman açılan sekmede geçiş izinlerini ayarlayabilirsiniz. Yoksa mikrop sorunları ile baş etmeniz gerekiyor.

Öncelikle Compost inşa etmemenizi şiddetle tavsiye ediyorum. Kirli toprağı toprağa çevirmesi güzel bir şey gibi görünüyor olabilir ama mikropları öldürmediğinden o toprağı tarım alanlarında kullandığınız zaman bir salgın çıkıyor ki önüne geçemiyorsunuz. Zaten toprak zor bulunan bir şey de değil kirli toprak kirli toprak olarak kalsın. Aynı şey kirli su için de geçerli.

Peki olduğu yerde kalsın ama sürekli kirli oksijen çıkartıyor bunlar onu ne yapacağız? Benim çözümüm kirli toprak ve kirli suyu yüksek basınçlı bir yere koymak böylece gaz çıkışı olmuyor asla. Yüksek basınçlı yer ne diye soracak olursanız: su rezervinizin dibi. Adım adım bunu nasıl yapabileceğinizi anlatayım hemen.

1. Öncelikle kopyalarınızın suyun içinden veya suyun üstünden geçmek zorunda olacağı bir yere (tuvaletten gelirken) depolama ünitesi ve şişe boşaltıcı inşa ediyoruz.

2. Her ikisi için de Sweep Only seçeneği ve depolama ünitesi için kirli toprağı, şişe boşaltıcı için kirli suyu işaretliyoruz. Dokuz öncelik veriyoruz. (Başka bir depolama ünitesinde kirli toprak depolamadığınızdan ve başka bir şişe boşaltıcısında kirli su seçili olmadığından emin olun)

3. Kirli toprak ve kirli su için depolama emri veriyoruz (K tuşu) ve depolama işini yapan kopya tam suyun üzerinde (veya içinde) iken oyunu durduruyoruz.
4. Depolama ünitesi ve şişe boşaltıcıdaki seçimlerimizi kaldırıyoruz böylece kopya taşıdığı kirli toprak veya kirli suyu olduğu yere bırakıyor.

5. Kopyayı elini yıkaması için tuvalete gönderiyoruz.

Tarımcı/hayvancı kopyanız olduktan sonra kirli toprağı sage hatch'lere yemek olarak verip mikroplu kirli toprağı tertemiz kömüre dönüştürebilirsiniz. Sage hatch yediği besini %100 dönüştürdüğünden dolayı normal hatch'lere göre daha verimli oluyor. Hayvan yerinizde küçük bir su yeri ve çıkışına el yıkama yeri yapmayı unutmayın elbette.

Klor odası yaptıktan sonra kirli sudaki mikropları kolaylıkla öldürebilirsiniz, sonrasında suya çevirip istediğinizi yaparsınız. Zaten klor odası yaptıktan sonra tuvaletlerinizi de geliştirmeniz en mantıklısı, kirli toprak veya kirli su ile uğraşmıyorsunuz o vakitten sonra.
(Klor odasını nasıl yapabileceğiniz rehberin ileri bölümlerinde anlatılıyor.)

İlk üç gün oksijen ile ilgili çok fazla endişe etmenize gerek olmuyor, ben tuvaletleri hallettikten sonra base'mi büyütmeye çalışıyorum. Etraftaki oxylite'ler o birkaç gündeki oksijen tüketimini rahatlıkla karşılayabiliyor. Etraftaki yosun veya oxyfern bitkilerini de toplamaya çalışıyorum erken oyun oksijen üretimim için.

Eğer başlangıç biyomunuzda yosun bulunuyorsa, bir adet oksijen yayıcı tek başına 5 kopyanın oksijen ihtiyacını rahatlıkla karşılayabiliyor. (Oyunun zorluğunun normal olduğunu ve kopyaların soluma ile ilgili ekstra bir özelliği olmadığını varsayıyorum.) Oksijen yayıcı inşa ettikten sonra yosununuz bitene kadar oksijen sorununuz çözülmüş oluyor çünkü oksijen yayıcı'nın herhangi bir ek madde üretimi veya sıcak oksijen çıkışı olmadığından tek yapmanız gereken yosunla beslemektir. Kontrol etmeniz gereken ilk konu üssünüzdeki gaz akışının yeterince iyi olması ve oksijen yayıcının etrafında havanın sıkışmaması, bu durumda gaz basıncı yüksek olduğundan oksijen yayıcının verimi oldukça düşecektir ve yetersiz oksijen üretimi olacaktır.

İkinci konu ise yosun rezervinizi sık sık kontrol edip ne zaman yeni bir sisteme geçmek zorunda olacağınızı hesaplamaktır. Teorik olarak yosun sınırsız bir kaynak olsa da oksijen yayıcı için yeterince yosun üretmek bir hayli zor. Bu yüzden yosun rezerviniz bitince yosun üretmeye çalışmaktansa oksijen yayıcı kullanmadan oksijen üretmeye geçmek en kolayı. Yosun rezervinizin ne zaman biteceğini hesaplamak için aşağıdaki formülü kullanabilirsiniz. Bu formül net bir sayı vermese de yaklaşık olarak doğru bir değer verir.

Eğer orman biyomunda başlamış iseniz etraftaki tüm oxyfern bitkilerini en kısa sürede toplamaya bakın. Yeni oxyfern seed'i elde edemediğimizden erken oyundaki oksijen üretiminizin bir üst sınırı oluyor. Oxyfern bitkisi karbondioksidi oksijene çevirdiğinden dolayı üssünüzün en alt kısmına karbondioksitlerin toplanabileceği bir yer yapıp (tercihen su kaynağınıza yakın olsun) oxyfern bitkilerini buraya ekmelisiniz.

Her bir kopya için yaklaşık olarak 3.2 oxyfern bitkisine ihtiyacınız oluyor, yani 3 kopya için 10, 4 kopya için 13 bitkiye ihtiyacınız var. Oxyfern bitkisinin suya gereksinimi olduğundan dolayı erken oyundaki su tüketiminize dikkat etmeniz gerekiyor biraz. Karbondioksidin de oxyfern'lerin olduğu yere ulaşabildiğinden emin olun.

Eğer erken oyundaki oksijen üretimim oxyfern'e bağlı olursa ve su sıkıntısı çekecek gibiysem 4 kopyadan fazla olmamaya çalışıyorum alternatif oksijen üretme yöntemleri sağlayıncaya kadar (dışarıdaki biyomlardan yosun veya rust buluyorum genelde)

Üssümün genel yapısını 18 karo, 3 merdiven boşluğu ve 4 blok yükseklik olacak şekilde yapıyorum böylece sağ ve solu duvar ile kapattığım zaman 16x4=64 blokluk bir odaya sahip oluyorum. Hava karoları ile gaz akışına da yardımcı oluyorum. Başka dünyamdan örnek bir resim:

Erken oyunda çok bir yemek sorunu çekeceğinizi düşünmüyorum, etrafı kazarken bulduğunuz muckroot veya hexalent fruit yemek sorununuzu uzun bir süre çözecektir asla bozulmadıklarından dolayı.

Gördüğünüz gibi beşinci günde 50000kcal'in üzerinde yiyeceğim var etraftan topladığım hexalent fruit ve meal lice sayesinde. Kopyalarımın günde 3000kcal yediğini göz önüne alırsak yiyecek konusunda hiçbir şey yapmasam bile neredeyse 18 gün sorunsuz yaşayabilirim.

Yemek üretimini ise mealwood bitkilerinden sağlıyorum kopya başı 5 mealwood bitkisi yetiyor ve sadece toprağa ihtiyaç duyuyor, ki toprak en çok bulunan şey oluyor genelde. Yemek üretimine ilk 10 günden sonra başlıyorum genel olarak, diğer erken oyun sorunlarını çözüme oturttuktan sonra.

Microbe Musher'ı zorunda kalmadıkça kullanmanızı asla önermiyorum. Hem kopya işi istediğinden zaman alıyor hem çoğu tarif için su istiyor hem de öyle kaliteli bir şey üretemiyor, tam bir kaynak israfı bana göre. Daha kaliteli yemek üretimine gayzerlerden su ve elektrik üretimine başladığım zaman geçiyorum ben genelde, o zamana kadar meal lice yetiyor da artıyor.

Kopyalarınızın moralini odalar sayesinde rahatlıkla yüksek tutabiliyorsunuz. Latrine +1 moral, Barracks +1 moral ve Mess Hall +3 moral veriyor ki toplamda +5 moral ediyor. Zaten kopyalarınıza ilgi alanlarına göre iş verdiğinizden oradan da moral bonusu geliyor. Ben ilk başta mess table araştırmasını yapıyorum böylece hemen mess hall inşa edebileyim. F11 tuşuna basarak oda görünümünü açabilirsiniz böylece oda gereksinimlerini de rahatça görebilirsiniz.

Kopyalar downtime zamanında sırasıyla tuvalet ve yemek ihtiyaçlarını karşıladığından ve sonrasında yatmaya gittiklerinden bu üç odanın birbirine yakın olması hatta birinden çıkıp diğerine girecek şekilde inşa etmeniz çok faydalı oluyor, vakit kaybını azaltıyorsunuz.

Erken oyunda moral seviyesini yükseltmenin en kolay yolu Great Hall bana göre. Mess Hall yaptıktan sonra bir adet Water Cooler ve bir adet +20 dekor öğesi eklediğiniz zaman +6 moral veren bir oda oluyor. +20 dekor öğesi için bir kopyama Aesthetic Design yeteneğini verip (2 yetenek puanı istediğinden bir kopyama direkt bu yönde iş veriyorum kendi ilgi alanından ziyade) Large Sculpting Block inşa ediyorum. Great Hall yaptıktan sonra Skill Scrubber kullanarak yeteneklerini sıfırlayabilirsiniz kopyanın.

Bu biraz tecrübe isteyen bir konu açıkçası ama öyle çok da zor değil. Eğer etrafınızda yan yana birden fazla yabani bitki varsa onların altındaki bloğu kırmadan bir oda içine alıp kopyaların sürekli geçeceği (mesela merdiven yerleri) ile birleştirirseniz ekstradan moral oluyor.
Eğer dünyanızda Pip var ise yine birkaç doğal blok bırakıp Pip'in bitki ekmesini sağlayabilirsiniz.
Bu konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgiye şuradan[forums.kleientertainment.com] erişebilirsiniz çok detaya inmek istemiyorum.

Kendi dünyamdan bir örnek

Herhangi bir sebepten balçık biyomuna girmeniz gerekiyorsa balçıkları kazmamaya çalışın kesinlikle. Balçıkları kazdığınız zaman yere düşen balçık mikroplu kirli oksijen üretmeye başlıyor ve başınızı ağrıtıyor sürekli hastalığa sebep olduğundan. Balçık biyomunun girişine bir adet kapı ve Deodorizer inşa ederseniz üssünüze çok az mikroplu kirli oksijen ulaşacaktır ve sorun olmayacaktır.

Ben genellikle bu linkteki Minimalistic Airlock tasarımını kullanıyorum çok fazla sıvıya ihtiyaç duymadığından ve yapımı daha kolay olduğundan. Hava kilidini oluşturduktan sonra odayı tamamen karo ile kapatıp karoları yıkıyorum böylece tüm oda vakum olmuş oluyor (Gaz pompası ile havayı dışarı pompalamaktan çok çok daha kolay ve ekonomik). Ondan sonra içeri bir adet depolama ünitesi inşa edip Bleach Stone depoluyorum 50 veya 100 kg kadar.
Klor odasının içine bütün kirli suyunuzu depolayıp (Liquid Reservoir) 1 gün kadar beklerseniz tüm mikropları ölmüş oluyor, ondan sonra gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz kirli suyu. Aynı şeyi kirli toprak için yaparken dikkat etmeniz gerekiyor, eğer odadaki hava basıncı 1800 gramdan düşükse kirli oksijen yayıyor çünkü.

Bu rehberde anlattığım her şeyin benim kendi tecrübelerim olduğunu tekrardan belirtmek isterim, karşılaştığınız sorunların en doğru ve tek çözümü benim dediğim şekildedir gibi bir iddiam yok elbette. Zaten oyundan keyif almanın olayı başkalarının yapılarını copy-paste yapmaktan ziyade kendi kendinize yeni şeyler denemekten geçiyor.

18 Temmuz 2023
— Rehberi yayınladım.

Planlarım
— Erken oyun tecrübelerimin yanı sıra oyun ortası için olan deneyimlerimi de eklemek istiyorum. (elektrolizer kurulumu, oksijen soğutma, hangi gayzerden nasıl faydalanabilirim, kaliteli yemek üretimi, elektrik üretimi, işlenmiş metal üretimi vb.)

Rehberimde anlatımın eksik olduğu yerleri veya şunu da anlatsaydın harika olurdu dediğiniz şeyleri yorum olarak yazabilirsiniz. Zamanım el verdiğince rehberi daha iyi bir hale getirmeye çalışacağım.