Broń - Verdun (Encyklopedia) po polsku

Encyklopedia wciąż nie posiada wszystkich informacji o broni, mogą występować w niej błędy

Gewehr 1898
Niemiecki karabin powtarzalny Mauser z 5-nabojowym stałym magazynkiem, używany przez niemiecką piechotę w latach 1898-1935.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Amunicja: 5
Sposób przeładowania: łódki nabojowe
Krótka nazwa: G.98
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (Seitengewehr)
- celownik (niestandardowy celownik Goerz 3x)
- powiększony magazynek (Grabenmagazin)

Karabiner 98AZ
Krótsza wersja karabinu Gewehr 98, pierwotnie stworzona z myślą o kawalerii i jednostkach wsparcia. Model Karabiner 98, o lufie krótszej niż w G98, produkowano w latach 1899-1908.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódki nabojowe
Amunicja: 5
Krótka nazwa: Kar. 98AZ
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (Seitengewehr)
- celownik (niestandardowy celownik Goerz 3x)

Karabiner 1888
Stworzony równolegle z Gewehr 88 Kar 88 zaprojektowano dla oddziałów kawalerii. Miał krótszą lufę, był lżejszy i zmieniono w nim uchwyt rygla, co sprawiało, że dobrze spełniał swoje zadanie – zachował jednak osłonę lufy. Wyprodukowano jeszcze kilka wariantów karabinka, dlatego często pojawiał się on na frontach I wojny światowej.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: ładownik
Amunicja: 5
Krótka nazwa: Kar. 88
Dodatki:
- celownik (niestandardowy celownik Goerz 3x)

Gewehr 88/05 „Kommissionsgewehr”
Karabin powtarzalny Gewehr 88 został ponownie wprowadzony do armii niemieckiej w 1905 r. (oraz w 1914 r.). W nowym modelu 5-nabojowy ładownik zastąpiono łódką nabojową. Jego lufa jest niemal identyczna jak w karabinie Lebel 1886, ale różni się wyglądem ze względu na zastosowaną osłonę.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódki nabojowe
Amunicja: 5
Krótka nazwa: G. 88/05
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (Seitengewehr)
- celownik (niestandardowy celownik Goerz 3x)

Wechselapparat M1917 "Wex"
Niemiecki miotacz ognia Wechselapparat, zwany też "Wex", powstał w 1917r. jako następca udanego, ale przestarzałego miotacza Kleif. Z miotaczy ognia korzystano od pierwszych lat wojny - jedno z pierwszych udokumentowanych zastosowań miało miejsce w 1915r. w okolicy Verdun. Broń przede wszystkim odstraszająca, ale i efektywna w zabijaniu wroga.
Typ broni: Miotacz ognia
Sposób przeładowania: Butla z paliwem
Amunicja: Paliwo
Krótka nazwa: Wex

Mauser M1918 Tankgewehr
T-gewehr był w zasadzie powiększoną wersją Gewehr 98. Korzystał z nabojów przeciwpancernych TuF (Tank und Flieger) kalibru 13 mm, pozwalających przebić każdy lekki i średni pancerz.
Typ broni: Karabin przeciwpancerny
Sposób przeładowania: pojedynczy nabój, zamek obrotowy
Amunicja: 1
Krótka nazwa: Tankgewehr

Fusil Mle 1886/M93 "Lebel"
Ten karabin powtarzalny przeznaczony dla piechoty trafił do użytku armii francuskiej w kwietniu 1887 r. Mieścił on 8 nabojów w rurowym magazynku i jeden pocisk w podajniku.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: pojedyncze naboje
Amunicja: 8
Krótka nazwa: Lebel
Dodatki:
- bagnet (bagnet Rosalie)
- celownik (celownik optyczny APX Mle 1917)

Mousqueton Mle 1892 "Berthier"
Rodzina Berthier rozpoczęła się od "Mousquetons Berthier" - serii karabinków powtarzalnych przeznaczonych dla jednostek kawaleryjskich i artyleryjskich, z innym systemem przeładowania niż w karabinie Mle 1886/M93 8mm "Lebel". Uchwyty rygla karabinka Berthier ryglują go pionowo, zamiast poziomo, jak w karabinie Lebel.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: ładownik
Amunicja: 3
Krótka nazwa: Mousqueton 1892
Dodatki:
- bagnet (bagnet Rosalie)
- celownik (celownik optyczny APX Mle 1917)

Fusil Mle 1907/15 "Berthier"
Po sukcesie karabinków Berthier wprowadzono pełnowymiarowe karabiny tego typu. Były lżejsze i łatwiejsze w ładowaniu od karabinu Mle 1886/M93. Lepiej sprawdzały się także podczas prowadzenia ognia w pozycji stojącej i w warunkach tropikalnych.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: ładownik
Amunicja: 3
Krótka nazwa: Berthier M1915
Dodatki:
- bagnet (bagnet Rosalie)
- celownik (celownik optyczny APX Mle 1917)

Mousqueton Mle 1892 M16 "Berthier"
Berthier M16 był ulepszoną wersją karabinka Berthier M1892 z bardziej pojemnym magazynkiem. M16 miał pojemność większą o 2 naboje niż karabinek Mle 1892, co w tamtym czasie robiło znaczącą różnicę i pozwalało mu dorównać innym karabinkom.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania:
Amunicja: 5
Krótka nazwa: Berthier M1916
Dodatki:
- bagnet (bagnet Rosalie)
- celownik (celownik optyczny APX Mle 1917)

Fusil Colonial Mle. 1907 Berthier "Sénégalais"
Po 1908r. nazywany "Fusil Colonial Modèle 1907", został zaprojektowany jako karabin piechoty dla oddziałów w afrykańskich koloniach. Bazował na karabinie Mle. 1892 - był ryglowany pionowo i korzystał z 3-nabojowego ładownika "Berthier".
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- bagnet (bagnet Rosalie)
- celownik (celownik optyczny APX Mle 1917)

Fusil Automatique Mle 1917 "RSC"
W 1916r. armia francuska dostrzegła potrzebę zastąpienia przestarzałego karabinu Lebel 1886. Postawniono na broń samopowtarzalną którą dobrze przetestowano jeszcze przed rozpoczęciem wojnt. RSC 17 wyposażony był w 5-nabojowy ładownik i wykorzystywał energię gazów prochowych.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: ładownik
Amunicja: 5
Krótka nazwa: M.93
Dodatki:
- bagnet (bagnet Rosalie)

Fusil Automatique Mle 1918 "RSC"
Krótsza, bardziej kompaktowa wersja RSC 17. Produkcja RSC 18 rozpoczęła się w ostatnich tygodniach wojny. Karabin słynął z celności i zyskał wielkie uznanie. Powstało jedynie około 4000 egzemplarzy tej broni, z czego większość wyprodukowano po zakończeniu wojny.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: ładownik
Amunicja: 5
Krótka nazwa: Karabinek M.93
Dodatki:
- bagnet (bagnet Rosalie)

Magazine Lee-Enfield Mk I
Karabin Magazine Lee-Enfield (w skrócie MLE) MK I, nazywany też "Długim Lee", został wprowadzony do użytku w 1895r. Był pierwszym karabinem linii Lee-Enfield dostosowanym do stosowania amunicji bezdymnej dzięki bardziej wytrzymałemu gwintowaniu Enfielda. Poza charakterystyczną osłoną przed zabrudzeniami i brakiem prowadnicy do łódek nabojowych, niemal nie różnił się od karabinu Lee-Metford Mk. II.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- bagnet (bagnet Pattern 1907)
- celownik (Aldis Model 1916)

Lee-Enfield Mark III*
Karabin Short Magazine Lee-Enfield (SMLE) Mark III został wprowadzony do użytku 26 stycznia 1907r. Można było z niego wykonać 20-30 wyceolowanych strzałów na minutę, a jego efektywny zasięg wynosił 500m. Uproszczona, wojenna wersja Mark III*, pojawiła się w 1915r.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (bagnet Pattern 1907)
- celownik (Aldis Model 1916)

Lee-Enfield Mark III* z odciętą lufą
Żołnierze pozostawieni sami sobie muszą jakoś sobie radzić. Ta broń to perfekcyjny przykład adaptacji do nowych wojennych warunków. Na temat tych karabinów z odciętą lufą istnieje niewiele oficjalnych informacji, ponieważ niszczenie ekwipunku było przestępstwem.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:

Pattern 1914 Enfield
Ze swoim przypominającym psią nogę uchwytem rygla i "brzuchatym" stałym magazynkiem pudełkowym mieszczącym 5 nabojów, był to zasadniczo projekt Mausera, z pewnymi cehami Lee-Enfielda. Ze względu na większą niż w SMLE celność, P14 był używany przede wszystkim jako karabin snajperski.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (bagnet Pattern 1907)
- celownik (Aldis Model 1916)

M1910 Ross Rifle Mk III
Oddziały Canadian Expeditonary Force (CEF) korzystały z karabinu Rossa, kiedy trafiły na front zachodni w 1915r. Walka w okopach pokazała, że karabin ten - choć w innych warunkach doskonała i precyzyjna broń - zupełnie nie nadawał się w tego rodzaju działaniach wojennych.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (bagnet Pattern 1907)
- celownik (teleskopowy celownik optyczny M1913)

M1917 Enfield
P17 był udanym karabinem, odznaczającym się przyzwoitą celnością i szybkostrzelnością, jednak wielu amerykańskich żołnierzy wolało pozostać przy swoich Sprinfieldach 1903.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (bagnet 1917)
- celownik (teleskopowy celownik optyczny M1913)

Model 1903 "Springfield"
Znany ze swojej celności i niezawodności karabin Springfield był uwielbiany zarówno w U.S. Army, jak i U.S. Marine Corps. Mimo że to P17 był częściej wykorzystywany podczas wojny, Springfield odegrał istotną rolę w tym konflikcie. Karabinu tego używano w wielu konfliktach z udziałem Stanów Zjednoczonych w XX wieku.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (bagnet 1917)
- celownik (teleskopowy celownik optyczny M1913)

Winchester Model 1897 "Strzelba Okopowa"
Strzelba Winchester Model 1897 dysponowała ogromną siłą rażenia, kiedy używano jej w walce we wrogim okopie. Europejscy liderzy po obydwu stronach konfliktu uważali korzystanie ze strzelb za barbarzyństwo. Niemiecki wojska często dokonywały egzekucji żołnierzy amerykańskich złapanych ze strzelbami lub amunicją do nich.
Typ broni: Strzelba
Sposób przeładowania: pojedyncze naboje
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- bagnet (bagnet 1917)

Mauser Model 1889
Karabin Mauser Gewehr 1889 został stworzony przez Mausera dla armii belgijskiej pod koniec lat 80. XIX wieku. Jak wiele europejckich krajów tamtej epoki, Belgia chciała zmodernizować swoje siły, co wymagało posiadani karabinów powtarzalnych zdolnych konkurować z arsenałem wroga. G89 był belgijskią odpowiedzią na ten problem.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (Seitengewehr)
- celownik (niestandardowy celownik Goerz 3x)

Mauser Model 1889 Carabine Mle 16
Mauser 89 Karbine bazował na karabinie Mauser 1889. Był krótszy, lżejszy i został dostosowany do używania przez jednostki kwalerii, oferując rozsądny kompromis pomiędzy bronią krótką, a długą.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:
Dodatki:
- łódka nabojowa
- bagnet (Seitengewehr)
- celownik (niestandardowy celownik Goerz 3x)

Maschinengewehr 08/15
Ważący 18kg MG 08/15 był lżejszy i wygodniejszy od standardowego MG 08. Stworzono go z myślą o zwiększonej mobilności ognia automatycznego piechoty. Przed użyciem wymaga rozstawienia.
Typ broni:
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:

Maschinengewehr 08/18
Zmodyfikowana wersja ciężkiego i nieporęcznego MG08/15. Chłodzoną wodą lufę zastąpiono wariantem chłodzonym powietrzem i dodano uchwyt do przenoszenia, co zmniejszało wagę broni i ułatwiało jej obsługę. Ostatecznie na front trafiło niewiele sztuk. Większość egzemplarzy tej broni wykorzystano podczas odpierania ofensywy stu dni Ententy w 1918r.
Typ broni:
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:

Bergmann 1915 MG N.A.
Karabin maszynowy lżejszy od MG08/15 i oferujący zbliżoną szybkostrzelność, wypełniał lukę pomiędzy karabinem a CKM-em. Niemiecka armia złożyła na nie duże zamówienie po bitwach w 1916r., kiedy powstało zapotrzebowanie na lekką broń pozwalającą konkurować z karabinem maszynowym Lewis.
Typ broni:
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:

Madsen
Stworzony przez duńską armię na początku XX wieku, był wyjątkowo udanym wczesnym ręcznym karabinem maszynowym. Był mobilny niezawodny i niezwykle przydatny w boju. Broń wyposażono w centralnie umieszczony celownik mechaniczny, w odróżnieniu od większości innych ówczesnych karabinów maszynowych, których celowniki umieszczano z boku.
Typ broni: Karabin maszynowy
Sposób przeładowania: magazynek pudełkowy
Amunicja:
Krótka nazwa: Madsen

Maschinenpistole 18/I
Pistolet maszynowy Bergmann Maschinenpistole 18/I trafił do produkcji na początku 1918r. Wykorzystywał mieszczący 32 naboje magazynek pudełkowy, używany w pistolecie P08 "Luger". Broń ta weszła do użytku pod koniec I wojny światowej, a do jej zakończenia wyprodukowano co najmniej 5 tysięcy egzemplarzy. Pistolet mógł wystrzelić 450 pocisków na minutę.
Typ broni: Pistolet maszynowy
Sposób przeładowania: magazynek pudełkowy
Amunicja: 32
Krótka nazwa: MP-18

Hotchkiss M1909 "Benét-Mercié"
Lekki karabin maszynowy Hotchkiss charakteryzował się wysoką szybkostrzelnością. Jego magazynek mieścił 30 nabojów. Nie był odporny na błoto i pył, dlatego nie sprawdzał się najlepiej w walce okopowej.
Typ broni: Karabin maszynowy
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:

Fusil Mitrailleur Mle 1915 CSRG "Chauchat"
Znany pod nazwą "Chauchat" karabin maszynowy Fusil Mitrailleur Mle 1915 CSRG był jednym z pierwszych lekkich automatycznych karabinów, które mógł obsługiwać i przenosić pojedynczy strzelec. Umożliwiał również strzelanie z biodra i podczas marszu.
Typ broni: Karabin maszynowy
Sposób przeładowania: magazynek pudełkowy
Amunicja: 20
Krótka nazwa: Chauchat M1915

Karabin Maszynowy "Lewis" 1914
Zaprojektowany w USA karabin maszynowy korzystający z charakterystycznego, montowanego od góry magazynku dyskowego, mieszczącego 47 nabojów. Jego szybkostrzelność wynosiła 550 strzałów na minutę, a zasięg rażenia 800 m.
Typ broni: Karabin maszynowy
Sposób przeładowania:
Amunicja:
Krótka nazwa:

U.S. CSRG .30-06 M1918 "Chauchat"
Zmodyfikowana wersja oryginału z 1915r. Ten karabin maszynowy strzelał potężniejszymi nabojami i korzystał z zamkniętego, ale nietrwałego magazynku. Miał wiele wad i nierzadko żołnierze porzucali go w bitwie na rzecz karabinu.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:

Karabin Maszynowy Browning M1918 "BAR"
BAR udowodnił swoją wartość podczas ofensywy Meuse-Argonne. Była to niezawodna amerykańska broń automatyczna. Wpływ karabinu BAR na wojnę był niewielki, ale okazał się on na tyle skuteczny, że wiele krajów złożyło na niego zamówienia w trakcie wojny i już po jej zakończeniu.
Typ broni: Karabin powtarzalny
Sposób przeładowania: łódka nabojowa
Amunicja:
Krótka nazwa:

Reichsrevolver M1883
Pierwszy model M1879 był ciężki i nieporęczny. Na początku lat 80. XIX wieku Niemcy postanowili ułatwić korzystanie z tego rewolweru. Po zmniejszeniu wagi powstał M1883. Pozbawiony samonapinania, korzystał z przestarzałej technologii, ale sprawdzał się aż do zaprojektowania Mausera C96 i Lugera P08.

Pistole Parabellum 1908 „Luger”
P08 Parabellum jest samopowtarzalnym pistoletem z zamkiem kolankowym, działającym na zasadzie krótkiego odrzutu lufy. Luger był jednym z pierwszym pistoletów samopowtarzalnych. Wykorzystywany przez niego zamek kolankowy odryglowywał się przez złamanie do góry dźwigni zamkowej, zamiast przesuwać się jak w większości pistoletów samopowtarzalnych.

Mauser C96 „Kij od miotły”
Duży magazynek mieszczący 10 nabojów oraz efektywność sprawiły, że stał się on ulubionym pistoletem żołnierzy. Niemieckie jednostki używały go do połowy I wojny światowej. Oficerowie z innych krajów często kupowali je na własną rękę.

Revolver de 8 mm Mle 1892
Oficjalna broń boczna francuskiej armii podczas I wojny światowej. Potocznie nazywa się go „Lebel”, ale został stworzony przez St. Etienne. Ten rewolwer z samonapinaniem był świetnie zaprojektowany i pozostawał w użyciu aż do II wojny światowej.

U.S. Automatic Pistol .45 M1911
Colt 1911 dysponował dużą mocą obalającą i celnością wystarczającą do przewidzianych dla niego zastosowań. Był niezawodny i solidnie wykonany. Dzięki temu pistolet ten dobrze nadawał się do walki na krótkich dystansach. Trafił do użytku w 1911 r. i był powszechnie używany podczas II wojny światowej, wojny w Korei i w Wietnamie. Niektóre armie używają go do dziś.

Stielhandgranate M1915
Pierwszy w serii Stielhandgranate M1915 wyglądał osobliwie. Ze względu na długi trzonek (stiel) z wystającym u dołu sznurkiem, przymocowanym do trzonka taśmą, nazywano go „tłuczkiem do ziemniaków”.

Stielhandgranate M1917
M15 korzystał z prostego sznurka przymocowanego taśmą. W modelu 1917 zastosowano już nasadkę na trzonku, która chroniła sznurek przed wilgocią i zwiększała bezpieczeństwo. U dołu nasadki znajdowały się ząbkowane wypustki, pozwalające lepiej chwycić granat w błotnistych okopach.

M1917 Geballte Ladung 6x i 9x
Improwizowany niemiecki ładunek wybuchowy stworzony z 6 lub 9 granatów trzonkowych M1917. Główną wadą tego połączenia był krótki dystans, na jaki można było nimi rzucić, co zwiększało ryzyko znalezienia się w zasięgu rażenia wroga.

Granat Mle 1916 Billant F1
Granat ręczny F1 zaprojektowano w czasie wojny. Początkowo używał zapalnika bazującego na systemie zapalającym, ale później zastąpiono go zapalnikiem uderzeniowym.

M1887 Feldspaten
Saperka okopowa M1887 była na wyposażeniu większości żołnierzy piechoty armii niemieckiej. W ciasnych okopach karabiny i montowane bagnety nie zawsze były efektywne, dlatego łopaty do okopywania się często służyły jako dodatkowa bron do walki wręcz. W tym celu od 1915 r. żołnierze obydwu stron powszechnie ostrzyli krawędzie saperek.

Nóż okopowy Boker M1915
Zaprojektowany w 1915 r. przez Heinricha Bokera kompaktowy nóż bojowy bardzo dobrze sprawdzał się w walce w okopach.

Lornetka
Żołnierze różnych rang otrzymywali lornetkę w celach zwiadowczych. Posiadali je wszyscy dowódcy grup (zazwyczaj podoficerowie). Oficerowie zazwyczaj nosili przy sobie prywatne lornetki.

7.7 cm Fk 96 n.A.
7.7 cm Feldkanone 1896 n.A. była niemiecką armatą polową. Fk 96 n.A. miała mniejszy zasięg, ale była lżejsza od francuskiej Mle 1897. Niemcy postawili na mobilność, co w początkowych fazach I wojny światowej okazało się dobrym podejściem.

8cm Feldkanone M.5
Armata o dość konwencjo lanym wyglądzie, wyróżniająca się głównie lufą wykonaną z utwardzanego ciśnieniowo brązu, co było podyktowane problemami Austro-Węgier z produkcją stali odpowiedniej jakości. Proces projektowania wydłużyły długie rozważania nad wyborem systemu odrzutu i rodzaju zamka. Wystąpiły również problemy z produkcją, co spowodowało, że do użytku trafiła dopiero w 1917 r.

Škoda 30.5cm Mörser M.11
30,5cm moździerz oblężniczy wz. II był pierwszym wyprodukowanym przez Škodę w 1911 r. moździerzem zaprojektowanym do burzenia nowych betonowych fortec w krajach takich jak Belgia i Włochy. Strzelał pociskami ważącymi 384 kg. Był powszechnie używany na frocie zachodnim i wschodnim. Jest znany z udziału w oblężeniach belgijskich fortów w Liège i Namurze na początku wojny, a później z oblężenia Belgradu i z frontu włoskiego. W 1916 r. zmodernizowano podstawę. Skonstruowano w sumie 79 sztuk, których używano jeszcze w trakcie II wojny światowej.

9cm Minenwerfer M.14
Zaprojektowany przez Technisches und Administratives Militär-Komitee (TMK) armii austro-węgierskiej, miał być odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie na lekki moździerz. Miał kilka wad, takich jak amunicja, w której jako materiał napędowy zastosowano czarny proch, pozostawiający po wystrzale czarną chmurę zdradzającą pozycję moździerza, czy mało skuteczne zapalniki pocisków.

7.58cm Leichter Minenwerfer n.A.
Przed rozpoczęciem I wojny Niemcy stworzyli całą serię moździerzy, które nazywali „Minenwerfers” - miotaczami min. W 1916 r. wprowadzili nową wersję, oznaczoną jako n.A., wyposażoną w platformę obrotową umożliwiającą pełną 360-stopniową rotację.

Mittlerer 17-cm-Minenwerfer
Używany od początku I wojny światowej. W 1916 r. wprowadzono nową wersję, wyposażoną w dłuższą (L/4,5) lufę, znaną jako „neper Art” (lub n/A). Zarówno starsza „alter Art”, jak i n/A pozostawały w użyciu do końca wojny. Podczas I wojny światowej wyprodukowano 2360 moździerzy mMW w obu wersjach.

21cm Mörser M.10/16
Bazował na wcześniejszym moździerzu 21 mm Mörser 10, ale wyposażono go w dłuższą lufę, osłonę działa i inne udoskonalenia. Początkowo transportowano ją w dwóch oddzielnych skrzyniach. Liczba dział przypadająca na baterię wahała się miedzy 3 a 4. Dywizje w spokojnych sektorach dysponowały 8-9 bateriami 15 cm i 21 cm dział, w innych wypadkach w skład dywizji wchodziło ok. 16 baterii.

42-cm-Mörser (M-Gerät) „Gruba Berta”
Berta zdobyła uznanie po obydwu stronach konfliktu dzięki wcześniejszym sukcesom podczas burzenie fortów (np. w Liège). Niemiecka prasa pisała o niej z wielkim entuzjazmem, nazywając ją „Wunderwaffe” („cudowną bronią”). W późniejszym okresie podczas niemieckiej ofensywy pod Verdun w lutym 1916 r., okazała się mniej efektywna – nowsza konstrukcja fortu z betonu zbrojonego stalą wytrzymywała większość trafień pociskami przeciwpancernymi Berty.

3-calowy moździerz Stokesa
Chcąc doścignąć niemieckie moździerze, które pojawiły się na frontach po przełomie 1914 i 1915 roku, Brytyjczycy wprowadzili do użytku moździerz Stokea w 1916 r. Dzięki prostej konstrukcji „Stokes” mógł być relatywnie łatwo przemieszczany po polu bitwy, szybko udzielając wsparcia piechocie. Dwuosobowa załoga mogła z łatwością wystrzelić 6-8 pocisków na minutę.

Mortier de 58 mm
Mortier de 58 mm type 2, znany również jako „Crapouillot” lub „mała ropucha” (ze względu na swój wygląd), był w czasie I wojny światowej standardowym francuskim moździerzem okopowym średniego kalibru.

142mm Delattre Mortar
Ten francuski moździerz był bardzo lekki: ważył około 40kg. Po raz pierwszy wykorzystany przez specjalne plutony artylerii pod Dixmunde pod koniec 1915 r. Wycofany z użycia w 1917 r.

220mm Mortier de 220 Mle 1880
Przestarzała broń oblężnicza zaprojektowana jeszcze za czasów wojny francusko-pruskiej. Jako pierwsza korzystała z pocisków kalibru 220 mm.

Działo kolejowe 340mm Mle 1912
Duża broń artyleryjska często pochodząca z okrętów, montowana i transportowana na specjalnej platformie kolejowej, z której prowadzono ostrzał.

Canon de 75 Mle 1897
Pozwalająca na prowadzenie szybkiego ostrzału francuska armata polowa 75mm została wprowadzona do użytku w marcu 1898 r. Ta „siedemdziesiątka piątka” została zaprojektowana jako przeciwpiechotna broń wystrzeliwująca duże ilości pocisków szrapnelowych opóźnionego zapłonu w kierunku piechoty nacierającej na otwartym terenie.

Ordanance QF 4,5 inch Howitzer
Haubica polowa Ordanance Quick-Fire 4,5 inch Howitzer, używana od 1908 r., była pierwszą brytyjską bronią artyleryjską wykorzystującą zamek klinowy o ruchu poziomym. Dysponowała większym zasięgiem niż artyleria niemiecka, co przyczyniło się do jej powszechnego wykorzystania podczas I wojny światowej. W 1917 r. wprowadzono model Mark II, w którym usprawniono zamek klinowy.

Gaz musztardowy (żółty krzyż)
Gaz musztardowy był bronią chemiczną zazwyczaj bazującą na iperycie siarkowym (HS, Yperite, Lost). Żółty krzyż był także ogólnym oznaczeniem pocisków artyleryjskich zawierających ładunek chemiczny podrażniający wszystkie narażone partie ciała.

Gaz chlorowy (zielony krzyż)
Gaz chlorowy to duszące środki bojowe używane podczas I wojny światowej. Składały się z chloropikryny (PS, Aquinite, Klop) i/lub difosgenu (Surpalite, Perstoff). Zielony krzyż był także ogólnym oznaczeniem pocisków artyleryjskich zawierających ładunek chemiczny podrażniający płuca.

Fosgen (niebieski krzyż)
Fosgen był bronią chemiczną zawierającą, w zależności od środka, jedną lub kilka następujących substancji: difenylochloroarsynę (DA, Clark I), difenylocyjanoarsynę (CDA, Clark II), etylodichloroarsynę (♥♥♥♥) i/lub metylodichloroarsynę (Methyldick). Clark I i Clark II były używane najczęściej. Niebieski krzyż był także ogólnym oznaczeniem pocisków artyleryjskich zawierających ładunek chemiczny podrażniający górne drogi oddechowe.

Bromek ksylilu (biały krzyż)
Bromek ksylilu był bronią chemiczną mogącą zawierać jeden lub więcej spośród następujących związków: bromoaceton (BA), chloroaceton (Tonite, A-stoff), bromooctan etylu i/lub bromek ksylilu. Biały krzyż był także ogólnym oznaczeniem pocisków artyleryjskich zawierających ładunek chemiczny podrażniający oczy i błony śluzowe.

Fosfor biały
Fosfor biały to odmiana alotropowa fosforu, wykorzystywano jako element aktywny w amunicji dymnej, smugowej, oświetlającej i zapalającej. Fosfor biały ma jasny płomień i szybko zapala ubrania, paliwo, amunicję i inne materiały łatwopalne.

Bomba lotnicza
Samoloty zrzucały podczas wojny wiele rodzajów bomb, od burzących przez odłamkowe po zapalające. Często używano znacznych ich ilości zakłócając ruchy wojsk i działanie linii zaopatrzeniowych za linią frontu.